Drugsbaron: een rollercoaster!

De cover van het boek Drugsbaron over het veelbewogen leven van Janus van Wesenbeeck.

In eerste instantie was het rustig toen het boek Drugsbaron uitkwam. We hadden het weekend ervoor een aantal interviews in de Belgische kranten, dat was natuurlijk geweldig. We hoopten dat daardoor het boek zou aanslaan in België maar dat bleek verkeerd gedacht. Hoewel, het sloeg wel aan, maar op een andere manier dan we voor ons zagen, maar daarover later meer.

De week daarop schreef John van den Heuvel een leuk en aardig stukje in zijn. column. Paar weken daarna stond ik bij Wilson Boldewijn aan de desk iets te vertellen over het boek. Daarna werd ik geïnterviewd door het Radio1-programma Villa VdB en stonden er artikelen in het Algemeen Dagblad, Omroep Brabant en was er zelfs een optreden bij RTLBoulevard, SBS Shownieuws en een tenenkrommend interview bij Tijd voor Max. Eigenlijk was het allemaal chill, allemaal rustig.

Tot half mei.

Links zit Janus van Wesenbeeck, rechts zit ik. We tekenen exemplaren van Drugsbaron aan zijn eettafel waar we zo vaak hebben gesproken met elkaar voor het boek.

Toen werd de Belgische overheid wakker. Hoewel, ze waren al wakker geworden want ze hadden alle beelden van de undercovers die op internet zichtbaar waren, gebalkt, geblurd of gewoon zonder balk of blur weggehaald. Nergens was meer een foto te vinden van Billy en Nina. Dat kwam omdat de Belgische Staat (verder: BS) in stilte een zaak aan het voorbereiden waren. Waarover dat ging en waar dat toe leidde? Dat laat ik onze advocaat F. Broekhuis graag uitleggen:

De kwestie draait om herkenbaarheid van drie undercover agenten die op een pagina in het boek Drugsbaron zijn opgenomen, dat al sinds 18 april te koop is. Nadat het boek vier weken in de handel lag heeft de Belgische Staat de auteur en uitgever op maandag 13 mei jl gedagvaarding om op woensdag 15 mei te verschijnen. De zitting zou geheim zijn, wat betekent dat geen van partijen iets over de zitting en de inhoud daarvan publiekelijk mag delen. Wij kregen uitstel tot 17 mei en de geheimhouding werd iets beperkt. 

Ondertussen verspreidde Janus van Wesenbeeck de foto’s op facebook.

De BS stelde dat de portretten tot levensgevaar leidden.

Het argument van de auteur en uitgever was dat de portretten (met en zonder balkje) al in diverse publicaties te zien waren geweest, (Humo, Panorama, Koud Bloed, Whats on a mens mind). Ze wilden de volgende druk aanpassen en de portretten onherkenbaar maken. Het debat ging vooral over de voorraad boeken die in de handel lagen.

Op de zitting is afgesproken dat de foto’s doorgestreept zouden worden (zowel bij Centraal Boekhuis (CB) als een verzoek aan de retailers om dat te doen, en dat deze in een volgende druk zwart gemaakt zouden worden). zie

https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Rechtbanken/Rechtbank-Midden-Nederland/Nieuws/Paginas/Fotos-in-boek-Drugsbaron-moeten-worden-aangepast.aspx

Er werden geen dwangsommen meer gevraagd. Dat was zeer welkom omdat met name de recall een ingrijpende en ingewikkelde operatie is, waarbij er een risico op het verbeuren van dwangsommen is.

Er werd afgesproken dat de portretten onherkenbaar gemaakt moesten worden. Er werd niets afgesproken over hoeveel van het portret dan moest worden doorgestreept. Er werd aan de advocaten van BS op dinsdag 21 mei (na Hemelvaart) een voorbeeld gezonden waarbij ogen en neus van de portretten zwart waren gemaakt. Daarbij werd geschreven dat de vier gezichten geheel onherkenbaar gemaakt moesten worden.

Vervolgens zijn er honderden e-mails verstuurd aan boekhandels en distributeurs met het verzoek om de portretten in de boeken die in de winkels lagen of op voorraad waren door te strepen.

Tegelijkertijd bleek kort na de zitting dat de Belgische Staat in België de distributeur Mytrhas met een beschikking in een ex parte procedure in hoger beroep werd geconfronteerd met een geheel verbod om het boek te verspreiden op straffe van een dwangsom. Tijdens de procedure in Nederland was daar niets over bekend gemaakt.

Vervolgens is er getracht om tot een oplossing te komen voor België, zodat het boek daar weer verkocht kon worden. Uitgever en auteur waren vanaf het eerste moment bereid om mee te werken aan een oplossing. Auteur en uitgever stelde dezelfde oplossing voor die in Nederland was bereikt. Met doorgestreepte portretten mocht het boek weer verkocht worden, was het idee.

De BS ging echter niet akkoord en vond op 30 mei de mate van doorstrepen te weinig, ondanks dat er geen bezwaar was gemaakt tegen het voorbeeld van 21 mei en ondanks dat deze mate van doorstrepen veel verder ging dan de balkjes die bij eerdere publicaties over de portretten waren geplaatst.

Daarna is er door de Nederlandse advocaten van BS informatie gevraagd over hoe de auteur en uitgever uitvoering gaven aan het vonnis. De Belgische Staat dreigde met een tweede kort geding.

Ondertussen werd Bol.com gesommeerd om de verkoop van het boek te staken (terwijl daar alleen maar conform het NL vonnis doorgestreepte boeken werden verkocht). Die boeken werden echter ook aan afnemers in België geleverd en dat stuitte kennelijk tegen de borst in België.

Deze week maakte de Belgische Staat nog een kort geding aanhangig tegen enkel de distribiteur Mythras in België. Naast een verbod en opgave eiste ze nu ook ineens verwijdering van de undercovernamen. Die namen waren niet de echte namen en die waren al bekend bij een breed publiek doordat ze voorkwamen in diverse publicaties.

Er werd geëist dat de voorraad bij CB vernietigd moest worden en dat de portretten nog meer onherkenbaar moesten worden gemaakt.

Uiteindelijk is er een schikking bereikt waarbij de portretten in de resterende voorraad boeken bij CB nog een keer en nu volledig doorgestreept zouden worden.

Auteur Olling en rechts uitgever Hans met ongeveer 2500 Drugsbaronnen die opnieuw gebalkt moesten worden om ze niet te laten vernietigen.

Was het toen klaar? Konden we toen weer gewoon verkopen? Nee want Drugsbaron was volgens de Belgische verdeler geen boek dat het goed zou doen in België! Dus een boek over een man op wie de uiterst succesvolle Belgisch-Nederlandse Netflix-serie Undercover is gebaseerd, waar zowel Nederlandse als Belgische acteurs en actrices in meespelen, die is geproduceerd door een Belgisch productiebedrijf in Brussel en die gaat over een crimineel die woonde in België, is opgepakt in België en zijn straf heeft uitgezeten in België is niet interessant voor de Belgische lezers?

Ik vind dat moeilijk te geloven.

Vooral omdat ik een paar dagen voor de release van het boek Drugsbaron soms met spreads, dus twee hele pagina’s (!), in de volgende Belgische kranten stond: Het Laatste Nieuws, Gazet van Antwerpen. het Belang van Limburg en De Morgen.

Ik weet niet wat u ervan denkt, maar volgens mij is er meer aan de hand. Maar ik klaag niet hoor, ik vind het alleen opmerkelijk. Ik ben namelijk heel blij met de verkoop in Nederland: het boek staat als ik dit schrijf al 17 weken in de Bestseller top 60.

Ik ben heel blij met de verkoop in Nederland en ik begrijp dat er plannen zijn voor een interview binnenkort in een Belgische krant. Tot die tijd kunnen de Belgische geïnteresseerden natuurlijk altijd naar De Standaard online of bestellen via Bol.

Cheers!